ABD merkezli PIRG Education Fund’ın Failing the Fix 2026 raporu, Apple ve Samsung’u telefonların tamir edilebilirliği bakımından listenin alt sıralarına yerleştirdi. Apple D-, Samsung ise D notu aldı. Puanlamada parça ve kılavuz erişiminin yanı sıra şirketlerin tamir hakkı politikaları da değerlendirildi.
Değerlendirme tek bir telefonla sınırlı değil
Raporda yalnızca bir cihazın söküm kolaylığı ya da vida sayısı ölçülmüyor. Üreticilerin resmî yedek parça sunup sunmadığı, tamir kılavuzlarının erişilebilirliği ve bağımsız onarımı destekleyen yasalara yönelik tutumları da puanlamaya dahil ediliyor. Bu nedenle tek bir modelde pil değişiminin kolaylaştırılması, markanın genel notunu tek başına yükseltmeye yetmiyor.
Apple, son yıllarda Self Service Repair programını genişletti ve özgün parçaların kalibrasyonunda kullanılabilen Repair Assistant aracını kullanıma sundu. Ancak raporda yüksek parça fiyatları, yazılım eşleştirmesi ve şirketin bazı tamir hakkı düzenlemelerine yaklaşımı düşük notla ilişkilendiriliyor.
Samsung’un da belirli pazarlarda parça ve tamir kılavuzu sağladığı aktarılıyor. Rapora göre bu erişim, ülkeye ve modele göre değişiklik gösteriyor.
Uzun yazılım desteği tek başına yeterli değil
Telefonların daha uzun süre yazılım güncellemesi alması, donanımın da aynı ölçüde kullanılabileceği anlamına gelmiyor. Ekran, pil veya bağlantı noktası makul maliyetle değiştirilemiyorsa kullanıcı, yazılımı çalışmaya devam eden cihazını yenilemek zorunda kalabilir. Bu nedenle rapor, yazılım desteğiyle fiziksel tamiri birlikte ele alıyor. Google ve Fairphone’un bazı başlıklarda daha yüksek notlar aldığı belirtiliyor.
Ülkelere göre parça ve servis koşulları değişiyor
Raporun sonuçları Türkiye’deki kullanıcılar için doğrudan bir fiyat karşılaştırması sunmuyor; parça ve servis koşulları ülkeden ülkeye farklılık gösterebiliyor. Bununla birlikte kılavuzların sunulması, özgün parçaların bağımsız kanallara açılması ve yazılım kısıtlarının azaltılması, üreticilerin genel ürün politikalarıyla bağlantılı. Dolayısıyla rapordaki eleştiri yalnızca ABD’deki servis ücretleriyle sınırlı değil.
PIRG, üreticilerin daha modüler tasarımlara yönelmesini ve tamir bilgilerinin herkesin erişimine açılmasını talep ediyor. Apple ve Samsung ise yeni cihazlarda suya dayanıklılık, güvenlik ve ince tasarım hedeflerini öne çıkarıyor. Kaynakta, bu hedeflerin bazı yapıştırıcı ve kapalı bileşen tercihlerini açıklayabildiği, ancak kolay tamir ihtiyacını ortadan kaldırmadığı vurgulanıyor.
