Bazı küçük köpek ırkları 20 yıla kadar yaşayabilirken büyük ırkların yaşam süresi genellikle daha kısa. Yaklaşık 120 ırktan 894 köpeğin incelendiği araştırma, bu farkın DNA’daki kimyasal değişimlerle bağlantılı olabileceğine işaret ediyor.
Köpeklerin biyolojik yaşını tahmin eden moleküler saat
Science dergisinde yayımlanan çalışmada, köpeklerin DNA metilasyonu örüntüleri incelendi. DNA’ya eklenen metil grupları, genlerin çalışma biçimini etkileyebiliyor.
Araştırmacılar bu verilerden yararlanarak köpeklerin biyolojik yaşını tahmin etmeye yardımcı bir moleküler saat geliştirdi. Takvim yaşından daha ileri biyolojik yaşa sahip köpeklerin, izleyen iki yıl içinde ölme riskinin de daha yüksek olduğu belirlendi.
Büyük köpeklerde değişimler daha hızlı birikiyor
Bulgular, yaşlanmayla bağlantılı epigenetik değişimlerin büyük köpeklerde küçük ırklara kıyasla daha hızlı biriktiğini gösterdi. Erkek köpeklerde bu değişimlerin dişilere göre daha hızlı gerçekleştiği de görüldü.
Sonuçlar, büyük ırkların genellikle daha kısa ömürlü olmasıyla örtüşüyor. İrlanda kurt köpeği gibi büyük ırklar ortalama 10 yıl veya daha az yaşayabilirken bazı küçük ırkların ömrü 20 yıla ulaşabiliyor.
“Zıplayan genler” de araştırıldı
Çalışmada incelenen bir diğer unsur, genom içinde farklı konumlara hareket edebilen ve “zıplayan genler” olarak adlandırılan DNA parçaları oldu. Bu parçalar, yerleştikleri bölgelerde genlerin olağan işleyişini etkileyebiliyor.
DNA’daki metil grupları, söz konusu parçaların hareketini sınırlamaya yardımcı oluyor. Araştırmada büyük köpeklerin yaşlanma sırasında bu kimyasal işaretleri daha hızlı kaybettiği saptandı.
DNA değişimlerinin yaşlanmaya neden olduğu kesinleşmedi
Araştırmada DNA metilasyonu ile yaşam süresi arasında bağlantı bulunsa da bu değişimlerin doğrudan yaşlanmaya yol açıp açmadığı henüz bilinmiyor. Bulgular, yaşlanma sürecinin işleyişini açıklığa kavuşturmak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu ortaya koyuyor.
