Masaya Yanardağı’nın kuzeyindeki zemin 2018-2022 döneminde alçalırken, sonraki iki yılda yeniden yükseldi. Altı yıllık uydu kayıtlarını inceleyen araştırmacılar, bu değişimin yanı sıra Santiago kraterinin altında daha önce bilinmeyen ikinci bir magma odasına ilişkin bulgulara ulaştı.
Nikaragua’nın başkenti Managua’ya yaklaşık 20 kilometre uzaklıktaki aktif Masaya Yanardağı, “Cehennem Ağzı” adıyla da biliniyor. Penn State Üniversitesi öncülüğünde yürütülen ve Geophysical Research Letters dergisinde yayımlanan araştırmada, Sentinel-1 uydusunun bölgeden elde ettiği veriler değerlendirildi.
Yaklaşık 12 günde bir bölgeyi tarayan uydu, yüzeydeki milimetrik hareketleri kaydediyor. Ölçümlere göre ana kraterin hemen kuzeyindeki alan, 2018 ile 2022 arasında yaklaşık 3 santimetre çöktü. Araştırmacılar bu alçalmayı, yer altındaki magmanın çekilmesiyle ilişkilendirdi. Aynı bölgedeki zemin ise 2022-2024 döneminde yeniden yükselmeye başladı; bu hareket magma haznelerinin tekrar dolduğuna işaret ediyor.
Santiago kraterinin altında ikinci magma odasına dair bulgu
Kuzeyde ölçülen değişimden farklı olarak Santiago kraterinin çevresinde, altı yıllık inceleme boyunca kesintisiz çökme kaydedildi. Bu hareketi araştıran bilim insanları, yüzeyin yaklaşık 200 metre altında daha önce bilinmeyen ikinci bir magma odasının bulunduğuna ilişkin bulgular elde etti.
Sığ konumdaki bu hazne, Masaya’nın altındaki magma sisteminin tahmin edilenden daha karmaşık olabileceğini gösteriyor. Aynı dönemde farklı alanlarda zıt yönlü yüzey hareketleri görülmesi, yanardağın iç yapısını anlamak için tek bir noktadaki ölçümlerin yeterli olmayabileceğine dikkat çekiyor.
Managua ve ziyaretçiler için erken uyarı vurgusu
Masaya’nın Santiago kraterindeki lav gölü her yıl binlerce turisti bölgeye çekiyor. Yanardağ son büyük lav akıntısını 1772’de üretmiş olsa da son 50 yılda çeşitli patlamalar yaşandı. Bölgede tehlikeli seviyelerde kükürt dioksit gazı salımı da sürüyor.
Araştırmacılar, bu nedenle magma hareketlerinin uydu verileriyle yakından izlenmesi gerektiğini belirtiyor. Farklı derinliklerdeki magma haznelerinin davranışını anlamak, olası bir patlamanın önceden fark edilmesine yardımcı olabilir.
Çalışmanın amaçlarından biri, magma hareketlerini mümkün olduğunca anlık takip ederek erken uyarı sistemlerini güçlendirmek. Yanardağa yakın Managua’da yaklaşık iki milyon kişi yaşıyor; bölgeye turistler de geliyor. Araştırmacılar, olası bir patlamadan önce zamanında uyarı sağlayabilmeyi öncelikli hedefler arasında görüyor.
