New Mexico’da bir mahkeme, Facebook kullanıcılarının veri gizliliği konusunda yanıltıldığı gerekçesiyle Meta’ya 25 milyar dolar ceza verdi. Yargıç Francis Mathew, 21 Ekim’de şirketin bu tutarı eyalete ödemesine hükmetti. Meta kararı temyize götüreceğini duyurdu.
Jüri 43 milyondan fazla ihlal tespit etti
Davanın odağında Cambridge Analytica skandalı bulunuyor. Donald Trump’ın 2016 seçim kampanyasında çalışan İngiliz siyasi danışmanlık şirketi, milyonlarca Facebook kullanıcısının verilerine izinsiz erişmişti.
Jüri, eylül ayında Meta ve yöneticilerinin veri gizliliği, nefret söylemi ve diğer konularda 26 yanıltıcı açıklama yaptığı sonucuna vardı. Açıklamaların ulaşmış olabileceği kişi sayısını değerlendiren jüri, Meta’nın New Mexico tüketiciyi koruma yasalarını 43 milyondan fazla kez ihlal ettiğini belirledi.
Mathew, eyalet yasalarına göre hesaplanan cezanın 219 milyar doları geçtiğini, ancak uygulanacak tutarın 25 milyar dolar olarak belirlendiğini ifade etti. Gerekçesinde şirketin yıllar içindeki davranışlarının temel iş yapma biçimiyle bağlantılı olduğuna dikkat çekti.
New Mexico adına davayı yürüten avukat Randi McGinn, 1 Ekim’deki duruşmada 35 ila 40 milyar dolar ceza talep etmişti. McGinn, mahkemenin Meta’ya para ve hisse değeri bakımından güçlü bir mesaj vermesi gerektiğini savunmuştu. Meta ise cezanın en fazla 3,45 milyar dolarla sınırlandırılmasını istemişti.
Cambridge Analytica verileri 87 milyon kişiye kadar ulaştı
New Mexico Başsavcılığı, Cambridge Analytica’nın Facebook dışındaki bir uygulama üzerinden 87 milyona kadar kullanıcının kişisel verilerini topladığına ilişkin haberlerin ardından 2021’de Meta’ya dava açtı.
Başsavcılık, Meta’nın eyaletteki Facebook kullanıcılarına verilerine kimlerin eriştiği konusunda doğru bilgi vermediğini ileri sürdü. Şirketin nefret söylemi ve yanlış bilgilerle mücadele ettiğine dair açıklamaları da davanın kapsamına girdi.
Eyaletin iddiasına göre Meta, başka şirketlerin ve uygulamaların kullanıcı verilerine geniş biçimde eriştiğini biliyordu. Başsavcılık ayrıca şirketin gelirine katkı sağlayan nefret söylemi ve diğer zararlı içeriklere göz yumduğunu savundu.
Faaliyetlerini durduran Cambridge Analytica, topladığı verilerle seçmen eğilimlerini incelemiş ve siyasi mesajların hangi kişilere yöneltileceğini belirlemişti.
Meta temyiz yoluna gidecek
Meta’nın hukuk işlerinden sorumlu yöneticisi C.J. Mahoney, şirketin temyiz sürecinde başarılı olacağına inandığını belirtti. Mahoney, kararın ve başsavcılığın yaklaşımının New Mexico’da iş yapmayı neredeyse imkânsız kıldığını öne sürdü.
Mahoney, davanın internette insanların neler söyleyebileceğine ilişkin yeni kurallar getirmeyi ve ifade özgürlüğüne mali yük yüklemeyi amaçladığını da savundu. Meta, mahkemeye sunduğu belgelerde kullanıcı verilerini satmadığını ve eyaletin herhangi bir tüketicinin gerçekten yanıltıldığını kanıtlayamadığını ileri sürdü.
New Mexico Başsavcısı Raúl Torrez, cezayı ABD tarihinde bir şirkete verilen en yüksek para cezalarından biri olarak nitelendirdi. Torrez’e göre karar, teknoloji şirketlerine tüketicileri koruma sorumlulukları konusunda uyarı niteliği taşıyor.
Cambridge Analytica dosyasında daha önce 5 milyar dolar ceza verilmişti
ABD Federal Ticaret Komisyonu, kullanıcı gizliliğine ilişkin soruşturması kapsamında Facebook’a 2019’da 5 milyar dolar ceza kesmişti. Cambridge Analytica skandalı da bu soruşturmanın merkezindeydi.
Meta, Ağustos 2026’da gençlerin ruh sağlığına zarar verdiği iddialarını çözmek üzere birden fazla eyaletle toplam 17,1 milyar dolarlık anlaşma yaptı. Altı eyalet, bu anlaşma kapsamında Cambridge Analytica davalarını toplam 459,2 milyon dolar karşılığında sonuçlandırdı.
New Mexico ise bu yıl çocuk ve gençlerin güvenliğine ilişkin iki ayrı yargılamada Meta’ya karşı toplam 942 milyon dolar kazandı. Davalarda Facebook ve Instagram’ın çocukların cinsel istismarını kolaylaştırdığı ve platform güvenliği konusunda tüketicileri yanılttığı iddiaları ele alındı.
Analist, şirket değerinden çok temyiz sürecine dikkat çekti
Meta, Facebook ve Instagram’ın gençlerin ruh sağlığı üzerindeki etkileri nedeniyle binlerce davayla ve yasa yapıcıların baskısıyla karşı karşıya. Şirketin bu alandaki başka bir davasının yargılaması 26 Ekim haftasında başlayacak.
D.A. Davidson’da teknoloji araştırmalarını yöneten Gil Luria, 25 milyar dolarlık cezayı yüksek bulduğunu ancak kararın Meta’nın değerini etkilemesini beklemediğini söyledi. Luria, şirketin yaklaşık 2 trilyon dolarlık piyasa değerine işaret ederek Meta’nın temyiz başvurularıyla davaları uzatmasını beklediğini belirtti.
