Norveç Silahlı Kuvvetleri tarafından kiralanan Çinli otomobiller, bir askeri tatbikat sırasında askerlerin hareketlerini ve tesis girişlerinde kullanılan güvenlik kodlarını kaydetti. Görüntülerin araç dışına aktarılıp aktarılmadığı ise belirlenemedi.
Norveç ordusu, günlük işler ve operasyonel faaliyetlerde kiralık araçlardan yararlanıyor. Askeri lojistik birimi, 2024’te First Rent A Car Norway ve RAC Norway ile ülke çapında geçerli araç kiralama anlaşmaları yaptı. Sözleşmelerin toplam azami bedeli 350 milyon Norveç kronu olarak duyuruldu.
Tatbikatta askerlerin güzergâhları ve kapı kodları kaydedildi
Olay, Norveç İç Güvenlik Birliği’nin (Heimevernet) 14-18 Eylül’de Oslo ve Akershus’ta düzenlediği Hovedstad tatbikatında yaşandı. Yaklaşık 5.000 askerin katıldığı çalışmada parlamento ve hükümet binalarının korunması ile savaş halinde Oslo Gardermoen Havalimanı’nın savunulmasına yönelik senaryolar ele alındı.
Kayıtlarda araçlara binen ve araçlardan inen kişiler, askerlerin alındığı noktalar, izlenen güzergâhlar ve çeşitli yerlerde geçirilen süre görülebiliyordu. Görüntülere, askerlerin askeri tesislerin kapılarından geçerken kullandığı güvenlik kodları da girdi. Konuyla ilgili bilgi veren kaynaklardan biri, Deepal marka araçlarda askerlerin hareketleriyle kapı kodlarını içeren kapsamlı kayıtlar bulunduğunu aktardı.
Kayıtların başka sistemlere gönderilip gönderilmediği bilinmiyor
Askerler tatbikat sonrasında erişebildikleri araçlardaki kayıtları sildi. Buna karşın görüntülerin yalnızca araçların kendi depolama alanlarında mı kaldığı, yoksa internet bağlantısıyla başka sistemlere de mi iletildiği tespit edilemedi. Diğer araçlarda benzer kayıtların bulunup bulunmadığına ilişkin de kesin bilgi verilmedi.
Görüntülerin bir arada değerlendirilmesiyle askerlerin konuşlandığı alanların, devriye rotalarının, erişim yollarının ve ikmal noktalarının ortaya çıkarılabileceği uyarısı yapıldı. Araçlardaki mikrofonların hassas görüşmeleri kaydetmiş olabileceği ihtimali de kaygı yarattı.
Alternatif araçların yetersizliği kullanımı sürdürdü
Araçlarda kayıt özelliğinin fark edilmesine rağmen kullanımın devam etmesinde, birliğin elindeki alternatif araçların yetersiz olması etkili oldu. Araçları hizmetten çekmenin askeri eğitim faaliyetlerini önemli ölçüde güçleştireceği belirtildi.
Norveç Silahlı Kuvvetleri olayla ilgili sorulara doğrudan yanıt vermedi. Kurum sözcüsü Caroline E. Lysne, araçların ve elektronik ekipmanların doğurabileceği risklerin bilincinde olduklarını söyledi. Lysne, hassas bilgilerin toplanmasını engellemek için fiziksel ve elektronik güvenlik tedbirleri uygulandığını da belirtti.
Volvo Cars ve kiralama şirketi açıklama yaptı
Volvo Cars, Geely tarafından kontrol edilmesinin tek başına bir güvenlik riski yarattığı iddiasına katılmadı. Şirket, açık bir yasal dayanak olmadıkça verilerin Geely ile paylaşılamayacağını savundu. First Rent A Car Norway ise faaliyetlerini Norveç ve Avrupa mevzuatına uygun biçimde yürüttüğünü açıkladı.
Norveç Ulusal Güvenlik Otoritesi, Risiko 2025 değerlendirmesinde günümüz otomobillerinde 200’den fazla elektronik sensör bulunabileceğine dikkat çekmişti. Kamera, GPS, sürücü izleme sistemleri ve internet bağlantıları aracılığıyla toplanan veriler, araçların hareketleri ve çevresi hakkında ayrıntılı bilgi sağlayabiliyor.
Norveç’te daha önce Çinli Yutong’un ürettiği elektrikli otobüsler de benzer güvenlik kaygılarına konu olmuştu. Başkent bölgesinin toplu taşıma işletmecisi Ruter, testlerinde üreticinin otobüs yazılımına uzaktan erişebildiğini açıklamıştı. Bu erişimin teorik olarak araçların çalışmasının durdurulmasına olanak tanıyabileceği belirtilmişti.
