OpenAI, yapay zekâ modellerinin matematik, bilgisayar bilimi ve fizikte üç araştırma problemine çözüm ürettiğini öne sürdü. Matematik ve bilgisayar bilimi çalışmalarını erişime açan şirket, fizik çalışmasının ise uzmanlarca incelenip yazıya dökülmesini bekliyor. İddiaların doğruluğu ve kapsamı, bilim insanlarının değerlendirmesiyle netleşecek.
Bilgisayar bilimi çalışması Üstel Zaman Hipotezi’ni sorguluyor
Bilgisayar bilimi alanındaki araştırma, Üstel Zaman Hipotezi’ni (ETH) ele alıyor. Bu varsayım, bilgisayarların bazı mantık problemlerini çözme hızına sınır koyuyor ve başka problemlerin zorluğunu inceleyen yüzlerce çalışmada dayanak olarak kullanılıyor.
OpenAI’nin paylaştığı çalışma, ETH’nin öngördüğü sınırdan daha hızlı bir hesaplama yöntemi tanımlıyor. Yöntem, birden fazla doğru-yanlış koşulunu aynı anda sağlayan çözümleri saymaya odaklanıyor. Şirket, elde edilen sonucun ETH’nin yanlış olduğunu gösterdiğini savunuyor.
Kanıtı bağımsız olarak inceleyecek gruba Russell Impagliazzo, Ramamohan Paturi ve Ryan Williams liderlik edecek. Impagliazzo ve Paturi, Francis Zane ile birlikte ETH’yi ortaya atan araştırmacılar arasında bulunuyor. Grup, diğer araştırmacıların da kontrol edebilmesi için belgelerin yayımlanmasını istedi; OpenAI talebi kabul etti.
OpenAI, söz konusu sonucun gündelik kullanımda daha hızlı yazılımlara dönüşmesi için ek araştırmalar yapılması gerektiğini de belirtiyor.
Matematik iddiası yüksek boyutları kapsıyor
Matematik çalışması, dalgaların belirli bir noktada ne kadar sürede yoğunlaşabileceği sorusunu inceliyor. OpenAI, modellerinin iki ve daha yüksek boyutlarda geçerli bir kanıt ürettiğini ve çalışmanın Kakeya ile Stein adıyla bilinen iki matematik problemine ilişkin sonuçlar sunduğunu ileri sürüyor.
Kakeya problemi, her yöne uzanan birim uzunluktaki doğru parçalarını içeren kümelerin boyutunu sorguluyor. Hong Wang ve Joshua Zahl, 2025’te problemin üç boyutlu biçimini çözmüştü. OpenAI’nin duyurduğu sonuç iddiası ise daha yüksek boyutları da kapsıyor.
Şirket, matematik ve bilgisayar bilimi çalışmalarındaki kanıtları, adımların bilgisayar aracılığıyla denetlenmesini sağlayan Lean yazılımına da aktardı. OpenAI, araştırma arşivindeki metinleri ham araştırma verisi olarak nitelendiriyor ve bilim insanlarının bunları inceleyip açıklamasını bekliyor.
Fizik çalışmasının kanıtları henüz paylaşılmadı
Fizik alanındaki iddia, atom altı parçacıkların etkileşimlerini açıklayan bazı kuramların matematiksel temelini konu alıyor. OpenAI, çalışmanın kuarklar ve gluonlar arasındaki güçlü etkileşimi açıklayan kuramı da içerdiğini söylüyor.
David Gross’un yöneteceği inceleme ekibinde Michael Douglas, Arthur Jaffe, Igor Klebanov ve Nikita Nekrasov bulunuyor. Grup, yapay zekânın oluşturduğu belgeleri yayımlamadan önce incelemeyi ve çalışmayı kendi anlatımıyla yazmayı tercih etti. Bu nedenle kamuoyu, fizik iddiasının dayandığı kanıtların tamamını henüz değerlendiremiyor.
AGMAI tüm araştırmacıların kanıtlara erişmesini istiyor
Matematik ve Yapay Zekâ Danışma Grubu (AGMAI), araştırma sonuçlarına erişim konusunda farklı bir tutum ortaya koydu. Grup, 25 Ekim tarihli açıklamasında bazı araştırmacılara öncelik verilmesinin eşitsizlik yaratabileceğini belirtti. Ayrıca bu yaklaşımın, seçilen bilim insanlarının itibarını şirket duyurusuna dayanak hâline getirebileceği uyarısında bulundu.
AGMAI, 26 Ekim’de OpenAI’ye fizik çalışmasının kanıtlarını da paylaşma çağrısı yaptı. Gruba göre tüm araştırmacıların aynı belgelere erişebilmesi, kanıtların anlaşılmasına ve yeni fikirlerin incelenmesine katkı sağlayabilir.
