Bir otomobilin tekerleğinde dört, beş ya da altı bijon bulunması rastgele verilmiş bir tasarım kararı değil. Bijon sayısı; aracın ağırlığı, motor gücü ve tekerlek bağlantısına binecek kuvvetler hesaba katılarak belirleniyor.
Bijon sayısının artması tek başına aracın daha güvenli olduğu anlamına gelmiyor. Önemli olan, tekerlek bağlantısının aracın karşılaşacağı yüklere uygun tasarlanması.
Bijon nedir, tekerlekte ne işe yarar?
Bijonlar, tekerleği aracın aksına sabitleyen ve yüksek mukavemet için tasarlanan bağlantı elemanlarıdır. Hızlanma, sert bir çukura girme veya ani fren gibi durumlarda tekerleğin yerinde kalmasına yardımcı olurlar. Bu nedenle sayıları ve özellikleri, bağlantıya etki edecek kuvvetlere göre belirlenir.
Dört bijonlu bir sistem, kendi tasarım sınırları içinde bir araç için yeterli olabilirken altı bijonlu başka bir araç farklı ağırlık ve kuvvetleri karşılamak üzere tasarlanabilir. Dolayısıyla bijon adedi tek başına güvenlik ölçütü değildir.
Hafif otomobillerde neden çoğunlukla dört bijon var?
Daha hafif gövdeli, motor gücü ve tekerleğe aktarılan torku görece düşük otomobillerde dört bijonun sağladığı bağlantı yeterli olabiliyor. Bu tercih üretim maliyetlerini azaltırken lastik değişimini de pratikleştiriyor.
Performanslı sedanlar ve orta boy SUV’ler gibi daha üst sınıftaki araçlarda ise bijon sayısı genellikle beşe çıkıyor. Beşli düzen, yükün jant üzerinde daha dengeli dağılmasına katkı sağlıyor. Güçlü motorların ani torku ve yüksek hızda viraj alırken oluşan merkezkaç kuvveti, üreticilerin bu araçlarda beş bijonu tercih etmesinde etkili oluyor.
Pikap ve ağır araçlarda bijon sayısı neden artıyor?
Pikaplarda, ağır arazi araçlarında ve ticari modellerde bijon sayısı altıya, bazı araçlarda ise sekize kadar çıkabiliyor. Bu araçlar ağır yük taşıyabildiği, engebeli arazilerde çalışabildiği ve yüksek çekiş gücü üretebildiği için tekerlek bağlantısının daha büyük kuvvetlere dayanması gerekiyor.
Sonuç olarak tekerlekteki bijon adedi, yalnızca görünüşe ilişkin bir tercih değil; aracın yük ve dayanıklılık gereksinimlerine göre yapılan mühendislik hesaplarının bir parçası.
