Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Elektronik Veri Dağıtım Sistemi’ndeki (EVDS) ekonomik verilerin uyumlu yapay zekâ uygulamalarından alınabilmesini sağlayan EVDS-MCP hizmetini kullanıma sundu. 26 Ekim 2026 tarihli duyuruyla açıklanan bağlantıyı kullanmak için EVDS hesabı ve kişisel API anahtarı gerekiyor.
TCMB, 1993’ten bu yana açık veri platformu olarak sunduğu EVDS’yi Ocak 2026’da EVDS 3 ile yenilemişti. Yeni hizmet, sistemdeki verilere erişim seçeneklerine yapay zekâ uygulamalarını ekliyor; kullanıcılar veri arama ve seri getirme işlemlerini sohbet üzerinden başlatabiliyor.
EVDS-MCP, TCMB tarafından geliştirilmiş bağımsız bir sohbet uygulaması ya da yapay zekâ modeli değil. MCP (Model Context Protocol) standardını kullanan bir bağlantı olarak çalışıyor. Bu nedenle kullanıcıların hem bağlantıyla uyumlu bir uygulamaya hem de bir yapay zekâ modeline ihtiyacı var.
Kullanım kılavuzunda ChatGPT, Claude, Claude Code, Gemini CLI ve LMStudio için kurulum örnekleri yer alıyor. Bu örnekler, bağlantının söz konusu araçlarda otomatik olarak etkin olduğu anlamına gelmiyor: Kullanıcının EVDS bağlantısını eklemesi ve kişisel API anahtarıyla kimlik doğrulamasını tamamlaması gerekiyor.
API anahtarıyla kurulum ve veri erişimi
API anahtarına EVDS 3’te “Benim Sayfam” bölümünden ulaşılabiliyor. Kullanıcı adı altındaki “Profilim” sayfasında bulunan “API KEY KOPYALA” seçeneği anahtarı kopyalıyor. Kılavuzda kimlik doğrulama yöntemi OAuth olarak belirtiliyor; bağlantı kurulurken bu anahtar kullanılıyor.
EVDS-MCP dört temel işlev sunuyor: Konu kategorilerini listelemek, veri gruplarını bulmak, serileri kodlarıyla görüntülemek ve seçilen tarih aralığına ait verileri getirmek. Bu işlevleri kullanıcıların tek tek çalıştırması gerekmiyor. Yapay zekâ modeli, soruya göre hangi aracı hangi parametrelerle kullanacağını belirliyor.
İstenen sonucu netleştirmek için soruda ayrıntı vermek önem taşıyor. Örneğin döviz kuru talebinde para birimini, alış ya da satış kurunu, tarih aralığını ve günlük veya aylık sıklığı belirtmek daha açık bir sorgu oluşturuyor. Tablo ya da grafik istendiğinin ayrıca yazılması da çıktıyı belirginleştirebiliyor. Kılavuz, tarih aralığı belirtilmezse modelin kullanıcının beklentisiyle uyuşmayan bir dönem seçebileceği uyarısında bulunuyor.
Resmî veriler, yapay zekâ yorumunu doğrulamıyor
Veriyi almak ile onu doğru yorumlamak birbirinden ayrı konular. TCMB’nin rolü verileri yapay zekâ araçlarıyla uyumlu biçimde sunmakla sınırlı; banka, kullanılan uygulamaların ve bu uygulamaların ürettiği yanıtların sorumluluğunu üstlenmiyor. Verinin resmî bir kaynaktan alınması, modelin hesaplamasını veya yorumunu kendiliğinden doğrulamıyor. Bu nedenle sonuç kullanılmadan önce serinin, dönemin ve birimin kontrol edilmesi gerekiyor.
