Kenya’da 28 yaşındaki bir kadında, dört temel antifungal ilaç sınıfının tümüne direnç gösteren Candidozyma auris enfeksiyonu saptandı. Scientific Reports dergisinde yayımlanan araştırma, bu düzeyde direnç taşıyan ikinci vakayı bildirirken yeni suşun direnci önceki vakadan bağımsız olarak geliştirdiğini ortaya koydu.
Ameliyat sonrasında enfeksiyon tespit edildi
Hasta, planlı bir ameliyatın ardından cerrahi bölgede enfeksiyon gelişmesi üzerine tedaviye alındı. Başlangıçta bakteriyel enfeksiyon olasılığına karşı antibiyotik kullanıldı; ancak şikayetler sürünce ameliyat yarasından alınan örnekler incelendi ve C. auris belirlendi.
Laboratuvar analizleri, mantarın dört ana antifungal ilaç sınıfının tamamına dirençli olduğunu doğruladı. Hastanede enfeksiyonun yayılmasını önlemek için özel tedbirler uygulandı. Araştırma, hastanın daha sonraki sağlık durumuna ilişkin bilgi içermiyor.
Direnç farklı mutasyonlarla gelişti
C. auris, sağlıklı kişilerin cildinde belirti vermeden bulunabiliyor. Bağışıklığı zayıflamış ya da ciddi sağlık sorunları yaşayan kişilerde ise ölümcül enfeksiyonlara neden olabiliyor. Tedavide kullanılan ilaçlara direnç geliştirebilmesi, mantarı özellikle tehlikeli kılan özelliklerden biri. Dört temel antifungal sınıfının tümüne dirençli ilk vaka 2022’de kaydedilmişti.
Kenya’daki vakaya ilişkin genom analizi, yeni suşun 2022’deki örnekten farklı direnç mutasyonları taşıdığını gösterdi. Bulgular, mantarın aynı düzeyde ilaç direncini birbirinden bağımsız biçimde geliştirebildiğine işaret ediyor.
Mantar en az 50 ülkede görüldü
C. auris enfeksiyonları dünya çapında yaygınlaşırken mantarın varlığı en az 50 ülkede doğrulandı. ABD’de 2024 yılında 6 bin 304 vaka kaydedilerek yıllık rekor düzeye ulaşıldı.
Buna karşın, mevcut temel antifungal ilaç gruplarının tamamına direnç gösteren örnekler hâlâ oldukça nadir. Hastanelerdeki izolasyon ve enfeksiyon kontrol önlemleri, mantarın yayılmasını sınırlamak açısından kritik önem taşıyor.
Araştırmacılar, özellikle yeni nesil tedavilere erişimin kısıtlı olduğu ülkelerde tamamen dirençli suşların ciddi tehdit oluşturabileceğini belirtiyor. Bilim insanları aşılar da dahil olmak üzere yeni korunma ve tedavi yöntemleri üzerinde çalışıyor. Direncin farklı suşlarda bağımsız biçimde ortaya çıkabilmesi, gelecekteki salgınlara yönelik endişeleri artırıyor.
