Meta’nın 30 Ekim 2026’da yürürlüğe girecek ticari kullanım koşulları, işletmelerin kendi internet sitelerindeki içeriklerin otomatik yazılımlarla taranıp toplanmasına ve şirketin ürünlerini geliştirmek için kullanılmasına izin veren hükümler içeriyor. Hukuk uzmanları, bu kapsamın haber içeriklerinin yapay zekâ eğitiminde kullanılmasına dayanak oluşturabileceğini belirtiyor; Meta ise değişikliğin siteleri tarama biçimini değiştirmeyeceğini savunuyor.
Koşullar işletme sitelerindeki içerikleri de kapsıyor
Yeni şartlar; Meta’da sayfa veya grup yöneten, reklam veren, pazarlama mesajları gönderen ya da Meta Business Suite kullanan işletmelere uygulanıyor. Haber kuruluşları da Facebook, Instagram, Messenger ve WhatsApp hesaplarını yönetirken bu araçlardan yararlanıyor.
Metin, Meta’ya ve şirket adına çalışan kuruluşlara işletmenin ürünleri ya da hizmetleriyle bağlantılı sitelere erişme, içerikleri toplama, kopyalarını saklama ve güncellemeleri izleme izni veriyor. Toplanan içeriklerin Meta ürünlerini eğitmek için kullanılabilmesi de koşullarda yer alıyor; ürün tanımı yapay zekâ hizmetlerini de kapsıyor.
Cornell Üniversitesi hukuk profesörü James Grimmelmann, ifadenin Meta’ya haber sitelerindeki içerikleri yapay zekâ eğitimi için kullanma olanağı tanıyabileceğini söylüyor. Grimmelmann, şirketin bu içeriklerle yayıncılarla rekabet edebileceğine de dikkat çekiyor.
Medya ve telif hukuku avukatı Matt Topic, söz konusu içeriklerin lisans değerinin milyonlarca dolara ulaşabileceğini belirtiyor. Ancak mahkemelerin bu hükmü geçerli kabul edip etmeyeceği henüz belli değil.
İşletmelere koşulları reddetme seçeneği sunulmuyor
Nieman Lab’in aktardığına göre Meta, yeni koşulları kabul etmeden ticari araçları kullanmayı sürdürme seçeneği vermiyor. Şirket, şartları kabul etmeyen işletmelerden ürünlerini iş veya ticari amaçla kullanmayı bırakmalarını istiyor.
Bu yaklaşım, sosyal medyadan okur ve ziyaretçi kazanan yayıncıları Meta’nın koşullarını kabul etmek ya da hizmetleri ticari amaçla kullanmaktan vazgeçmek arasında bırakıyor. Wisconsin Üniversitesi hukuk profesörü Benjamin Sobel, Meta’nın işletme araçlarına erişimi içerik toplama iznine bağladığını ifade ediyor. Sobel’e göre bu, bir hizmeti kullanabilmek için başka bir koşulu kabul etme zorunluluğu yaratıyor.
Robots.txt ve sözleşme hükümlerinin kapsamı tartışılıyor
Meta sözcüsü, farklı kullanım koşullarındaki tarama hükümlerinin tek bir metinde toplandığını ve güncellemenin yayıncı sitelerinin taranma yöntemini değiştirmeyeceğini söyledi. Şirket, site sahiplerinin robots.txt dosyaları üzerinden otomatik yazılımların hangi sayfalara erişebileceğini belirleyebileceğini de kaydetti.
Hukuk uzmanları ise sözleşmedeki geniş iznin, site yöneticilerinin erişimi engelleyen talimatlarıyla nasıl ilişkilendirileceğinin tartışmalı olduğunu belirtiyor. Uzmanlara göre Meta, ticari kullanım koşullarının sitelerdeki engelleme talimatlarından üstün olduğunu ileri sürebilir. Bu yorumun mahkemelerde kabul görüp görmeyeceği belirsiz.
Test hesabı maddesi ücretli içerik sorusunu gündeme getiriyor
Koşullar, Meta’nın bağlantılı sitelere erişmek amacıyla test hesapları için giriş bilgileri oluşturmasına da izin veriyor. Grimmelmann, bu hükmün şirketin üyelik gerektiren sayfalara ulaşmak için kullanıcı hesabı açmasına imkân sağlayabileceğini düşünüyor. Ancak üyelik gerektiren bir sayfaya erişmek, ücretli abonelik engelini aşmakla aynı şey değil.
Meta, bu iznin ücretli içerikleri kapsayıp kapsamadığı sorusuna yanıt vermedi. Bu nedenle mevcut metin, şirketin ödeme duvarlarını aşacağı sonucunu tek başına ortaya koymuyor.
Yapay zekâ eğitimi ve telif hakları arasındaki ilişki de tartışılmaya devam ediyor. Yayıncılarla yapay zekâ şirketleri arasındaki davalar sürerken, beş büyük kitap yayıncısı mayıs ayında Meta’ya dava açtı. Yayıncılar, Llama modellerinin eğitimi için milyonlarca kitabın izinsiz kopyalarının kullanıldığını öne sürüyor.
Yayıncılar içerik kullanımının yanı sıra okur erişiminden de kaygılı
Tartışma, Meta’nın ücretli Meta One hizmetini duyurmasının ardından gündeme geldi. Nieman Lab’e göre şirket, bazı Facebook ve Instagram hesaplarının abonelik olmadan paylaşabileceği dış bağlantı sayısını kısıtlıyor. Press Gazette’in haberine göre bazı haber yayıncıları bu sınırdan muaf tutuluyor.
Google, 31 Ağustos 2026’dan itibaren tüm sitelere içeriklerini AI Overviews ve AI Mode gibi yapay zekâ destekli arama özelliklerinin dışında bırakma seçeneği sundu. Şirket, bu tercihin diğer arama sonuçlarındaki sıralamayı etkilemediğini belirtiyor. Ancak söz konusu ayar, yapay zekâ modeli eğitimini kontrol etmiyor.
ABD’deki yayıncı kuruluşu News/Media Alliance, 16 Ekim’de Meta’nın yeni koşullarına itiraz etti. Kuruluş, değişikliğin haber sitelerinin yanı sıra internette içerik yayımlayan diğer işletmeleri de etkileyebileceğini savunarak Meta’ya düzenlemeyi uygulamama çağrısında bulundu.
The Steampunk Explorer’ın kurucusu Stephen Beale, değişiklik uyarısını Meta Business Suite panelinde gördü. Facebook’u okurlara ulaşmak ve sitesine ziyaretçi çekmek için kullandığını söyleyen Beale, itirazının işletme sitesindeki içeriklerin de kapsama alınması olduğunu belirtiyor. Beale, buna rağmen 30 Ekim’den önce hesaplarını kapatmayı değerlendirdiğini ifade ediyor.
