Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Avrupa Birliği’nin sanayi desteklerinde Avrupa üretimini öne çıkaran Made in Europe yaklaşımına Türkiye’nin eşit ortak olarak dahil edilmesi gerektiğini belirtti. AFP’ye konuşan Bolat, Türkiye’nin kapsam dışında bırakılmasının iki tarafın üretim, yatırım, istihdam ve ihracat çıkarlarına zarar vereceği uyarısında bulundu.
Bolat’ın önerisi, Avrupa ile birlikte üretimi vurgulayan “Made with Europe” yaklaşımına dayanıyor. Bakan, Türkiye’nin sonradan ayrıcalık talep eden bir ülke olarak değil, en başından itibaren üretim ağının eşit ortağı olarak değerlendirilmesini istiyor. Bu açıklama, Türkiye’nin düzenlemeye dahil edildiğine ilişkin kesinleşmiş bir karar anlamına gelmiyor.
AB’nin stratejik sektörler için çalışması sürüyor
AB, kamu desteğinden yararlanacak otomotiv ve temiz enerji gibi stratejik sektörlerde Avrupa ürünlerine öncelik sağlayacak bir çerçeve üzerinde çalışıyor. Görüşmelerde, serbest ticaret anlaşması, Gümrük Birliği veya kamu alımı anlaşması bulunan ortakların ürünlerinin de kapsama girip girmeyeceği ele alınıyor.
Türkiye ile AB arasında 1995’ten bu yana Gümrük Birliği yürürlükte. Bolat, röportajında yıllık mal ticaretini 205 milyar avro, otomotiv ticaretini ise 55 milyar avro olarak açıkladı. Türkiye’deki otomotiv üretiminin yaklaşık dörtte üçünün Avrupalı şirketlere ait olduğunu da belirtti.
Bakanlık otomotive ilişkin ek hükümleri inceliyor
Ticaret Bakanlığının 29 Eylül tarihli açıklamasına göre Bolat, Komisyonun 4 Mart tarihli teklifinin Türkiye’yi ve Gümrük Birliği’ni kapsadığını, ancak eklerde özellikle otomotiv alanında kısıtlayıcı hükümler bulunduğunu bildirmişti. Bakanlık, bu ayrıntılar üzerine AB kurumları ve üye ülkelerle görüşmeler yürütüyor.
Bolat, Türkiye’nin AB ortak gümrük tarifesini uyguladığını; sanayi standartları ve mevzuatının da AB teknik düzenlemeleriyle eş değer olduğunu vurguluyor. Ankara’nın talebi, mevcut üretim ve tedarik ilişkilerinin yeni destek sisteminde de dikkate alınmasına odaklanıyor.
Nihai düzenleme koşulları belirleyecek
Türkiye’de üretilen otomobillerin Avrupa’daki desteklerden hangi şartlarla yararlanabileceği, nihai düzenlemenin içeriğine bağlı olacak. Bolat’ın açıklamaları üretici ve tedarikçilerin beklentilerini yansıtıyor; mevcut aşamada bunlar yürürlüğe girmiş yeni bir teşvik hakkı ya da kesinleşmiş bir dışlama kararı olarak değerlendirilmemeli.
