Elektrikli araçların kamera, mikrofon, sensör ve internet bağlantıları; görüntü, ses ve kullanım bilgilerinin işlenip aktarılmasına imkân tanıyor. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Metin Mutlu Aydın, bu durumun kişisel mahremiyetin yanı sıra savunma sanayisi ve kritik tesislerin güvenliği açısından da değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Elektrikli araçlar hareketli bilgisayarlar gibi çalışıyor
Elektrikli araçların teknolojik donanımlarına ilişkin tartışmalar, TUSAŞ Motor Sanayii (TEI) Genel Müdürü Mahmut Faruk Akşit’in yabancı elektrikli araçların savunma sanayisi kuruluşlarının kampüslerine alınmadığı yönündeki açıklamasının ardından yeniden gündeme geldi.
OMÜ Mühendislik Fakültesi Ulaştırma Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Türkiye Akıllı Ulaşım Sistemleri Derneği üyesi Doç. Dr. Metin Mutlu Aydın, elektrikli araçların elektrik sistemlerinin yanında kamera, sensör, işlemci ve internet bağlantıları da taşıdığını söyledi. Bu bileşenlerin araçları çevreden bilgi alıp işleyebilen akıllı sistemlere dönüştürdüğünü kaydetti.
Aydın, elektrikli araçların otonom araçlarda kullanılan teknolojilerle benzer özellikler taşıdığını ifade etti. Araçların görüntü ve ses kaydedebildiğini, internet üzerinden veri alıp gönderebildiğini belirterek bu sistemleri “yürüyen bir bilgisayar” olarak nitelendirdi.
Kullanım bilgileri geliştiricilere iletilebilir
Araçlarda toplanan verilerin hangi amaçlarla kullanıldığının ve kimlerle paylaşıldığının kullanıcılar açısından önem taşıdığını belirten Aydın; görüntü, ses ve sürüş alışkanlıkları gibi bilgilerin işlenmesinin kişisel verilerin korunmasını gündeme getirdiğini söyledi.
Özellikle yabancı menşeli araçlardaki veri aktarımının kapsamının sorgulanması gerektiğini vurgulayan Aydın, kullanıcıların farkında olmadan araç içindeki görüntü, ses ve kullanım bilgilerinin geliştiricilere gönderilebileceğini ifade etti. Bu verilerin geliştiriciler için önemli bir kaynak oluşturabileceğine dikkat çekti.
Kritik tesislerde güvenlik önlemleri gündemde
Aydın’a göre araçlardan elde edilebilecek veriler yalnızca bireysel mahremiyet bakımından ele alınmamalı. Savunma sanayisi kuruluşları ve stratejik tesislerde de olası güvenlik riskleri dikkate alınmalı. Hassas bilgilerin yurt dışındaki ilgili birimlere ulaşmasının, savunma sanayisi ve kritik noktalardaki karar mekanizmaları açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti.
Kritik bölgelere erişim sınırlandırılabilir
Veri güvenliğinin ulaşım teknolojileriyle birlikte kapsamlı biçimde değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Aydın, risk incelemesinin elektrikli araçlarla sınırlı kalmaması gerektiğini kaydetti. Otonom ve birbiriyle iletişim kurabilen araçların da bu çerçevede ele alınmasını istedi.
Aydın, elektrikli, otonom ve birbiriyle etkileşim hâlindeki araçların kritik bölgelere girişinin yasaklanmasının uygun bir güvenlik uygulaması olacağını belirtti.
