ABD’li girişim Warhound, askeri ve acil müdahale görevlerinde kullanılabilecek genetiği düzenlenmiş köpekler yetiştirmek için 200 milyon dolarlık yatırım aldı. Colossal Biosciences kurucusu Ben Lamm ile Anduril kurucusu Palmer Luckey’nin arkasında yer aldığı şirket, ilk köpeklerin 2027’nin başlarında dünyaya gelmesini planlıyor.
Projenin ilk aşamasında görev köpeklerinde görülen kalıtsal sağlık sorunlarının azaltılması hedefleniyor. Warhound, genetik çalışmaların yanında köpeklerin sahada kullanacağı koruyucu ekipman ve yazılımlar üzerinde de çalışacak.
Çalışmalar donör köpeklerden alınan hücrelerle başladı
Ben Lamm’ın Wired’a aktardığı bilgilere göre Warhound, ilk donör hayvanlardan alınan hücre örneklerinde gen düzenleme çalışmalarına başladı. Örnekler, ABD’de ordu, polis ve acil müdahale ekiplerinde görev yapan, performanslarıyla öne çıkmış köpeklerden toplandı.
Programdaki köpeklerin çoğu Belçika Malinois cinsi. Labrador Retriever ve farklı çoban köpeği ırkları da çalışmaya dahil edildi. Colossal Biosciences bilim insanları, hücrelerde belirli genetik değişiklikler yaptıktan sonra klonlama yoluyla yeni köpekler yetiştirmeyi amaçlıyor. Böylece mevcut görev köpeklerinin fiziksel ve davranışsal özelliklerini korurken bazı kalıtsal hastalıklara yatkınlıklarını azaltmak istiyorlar.
İlk aşamada kalça displazisi ve bazı kanser türleri üzerinde durulacak. Büyük ve hareketli köpeklerde görülebilen kalça displazisi, hareket kabiliyetini kısıtlayarak görev yapmayı zorlaştırabiliyor. Warhound, genetik müdahalelerle bu tür rahatsızlıkların görülme ihtimalini düşürmeyi hedefliyor.
Ancak bu hastalıkların ortaya çıkışında hem çevresel koşulların hem de birden fazla genin rol oynayabilmesi, sonuçları önceden kestirmeyi güçleştiriyor. Bu nedenle genetik değişikliklerin sağlık üzerindeki etkilerinin köpekler doğduktan sonra da uzun süre takip edilmesi gerekecek.
Fiziksel ve duyusal özellikler de gündemde
Warhound’un planları hastalık risklerini azaltmanın ötesine uzanıyor. Lamm, TechCrunch’a yaptığı açıklamada sonraki aşamalarda daha yüksek hız, çeviklik ve gelişmiş koku alma becerisi sağlayabilecek genetik değişikliklerin de değerlendirilebileceğini söyledi.
Daha güçlü koku alma yeteneği, patlayıcı maddeleri tespit edecek köpekler için önem taşıyor. Bununla birlikte bu özelliklerin birden fazla gen ve çevresel etkenle bağlantılı olması, bu tür müdahaleleri sağlık sorunlarını azaltmaya yönelik çalışmalardan daha karmaşık hâle getirebilir.
Anduril, görev ekipmanı ve yazılımlara katkı sağlayacak
Projenin teknoloji ayağında Palmer Luckey’nin kurduğu Anduril görev alacak. Oculus VR’ı kuran ve Oculus Rift sanal gerçeklik başlığının tasarımını yapan Luckey, daha sonra savunma teknolojilerine yönelmişti. Anduril, 2024’te Pentagon için yapay zekâ sistemleri geliştirmek üzere OpenAI ile iş birliği yaptı. Şirket ayrıca Palantir ile birlikte ABD ordusunun gelecek nesil savaş alanı istihbarat sistemi için yürütülen sözleşmede yer alıyor.
Warhound kapsamında Anduril’in uzmanlığından köpeklerin görev sırasında kullanacağı koruyucu donanım ve bunları destekleyen yazılımların geliştirilmesinde yararlanılması planlanıyor. Özel gözlükler, koruyucu yelekler ve vücut zırhları gündemdeki ekipmanlar arasında bulunuyor.
Şirket, köpeklere elektronik ya da mekanik parçaların cerrahi müdahaleyle yerleştirilmesine yönelik bir plan açıklamadı. Bunun yerine mevcut görev köpeklerinin kullandığı koruyucu donanımın geliştirilmesi hedefleniyor. Ekipmanların teknik özellikleri, kullanılacak sensörler ve yazılımların işlevleri hakkında ise henüz ayrıntı verilmedi.
Warhound’un ortaklık ve yönetim yapısı
Palmer Luckey projede ortak olarak yer alıyor; ancak kendisinin ya da Anduril’in Warhound’da doğrudan hissesi bulunmadığı belirtiliyor. Colossal Biosciences ise girişimde hisse sahibi ve Ben Lamm şirketin yönetim kurulunda görev yapıyor. Warhound’un CEO’luğunu daha önce Palantir’de çalışan David Spirk üstleniyor.
Colossal Biosciences daha önce nesli tükenmiş hayvanlarla ilgili genetik çalışmalarıyla gündeme geldi. Şirket, korkunç kurt olarak bilinen dire wolf’u yeniden hayata döndürdüğünü öne süren bir çalışma duyurdu; ortaya çıkan hayvanların tükenmiş türün birebir karşılığı olup olmadığı ise bilimsel tartışma konusu oldu. Şirketin projeleri arasında yünlü mamutun bazı genetik özelliklerini yeniden oluşturma çalışmaları da bulunuyor. Warhound, gen düzenleme ve klonlama deneyimini günümüzde yaşayan, belirli görevler için yetiştirilen köpeklere uygulamayı amaçlıyor.
İlk doğumlar 2027’nin başlarında planlanıyor
Warhound’un takvimine göre genetiği düzenlenmiş ilk köpekler 2027’nin başlarında doğacak. Sonrasında bu hayvanların patlayıcı madde tespiti, arama kurtarma ve benzeri görevler için eğitilmesi planlanıyor. Sağlık durumları, davranışları ve görev performansları doğumlarının ardından değerlendirilecek.
Genetik değişikliklerin beklenen faydaları sağlayıp sağlamadığının yanı sıra köpeklerin refahı ve uzun vadeli sağlık koşulları da değerlendirme sürecinde önem taşıyacak. Açıklanan planlar henüz projenin ilk aşamalarını kapsıyor; genetiği düzenlenmiş köpeklerin mevcut görev köpeklerine kıyasla ne ölçüde avantaj sağlayacağı konusunda doğrulanmış sonuç bulunmuyor.
